13 NUMMER 7 / DECEMBER 2025 MATERIEEL Tekst: Pieter de Mos Elektrisch ondanks tegenwind aandrijving van de toekomst Tijdens materieelvakbeurs Bauma was het overduidelijk zichtbaar: elektrisch aangedreven materieel is niet meer weg te denken van onze bouwplaatsen. Sterker nog: veel fabrikanten en ombouwers verwachten een toenemende marktgroei. Meest opvallende kenmerk dit jaar: er worden steeds meer grote machines geëlektrificeerd. Ook de bijbehorende lokale energievoorziening – de laadinfrastructuur - krijgt steeds meer aandacht. Minder opvallend, maar voor de toekomst mogelijk net zo belangrijk, zijn de pogingen om dieselmotoren zodanig aan te passen dat ze op waterstof kunnen draaien. Maar verder blijkt dus dat het aandeel elektrisch aangedreven materieel duidelijk groeit. Kortom, ondanks de toenemende tegenwind, waarover zo dadelijk meer, ziet de toekomst van bouwmaterieel er steeds emissielozer uit. FORSE HOBBELS Minimale of helemaal geen uitstoot en daarnaast nog een stuk stiller ook. Bij de personenauto’s zien we hoe snel de belangstelling groeit. Bij het bouwmaterieel ligt dat genuanceerder. Niet dat bedrijven niet emissielozer zouden willen werken, integendeel. Er zijn echter nog altijd forse hobbels te nemen. Zo is de politieke stemming rond klimaatbeheersing aan het kantelen: minder wind, minder zon en weer gas en olie oppompen? Is dat verstandig? Voor ondernemers is continuïteit van essentieel belang. Elektrificering is nog altijd een behoorlijk kostbare zaak. Grote investeringen kunnen bedrijven alleen doen wanneer ze zeker weten dat er genoeg Zero Emissie (ZE) projecten op ze wachten. Want aanschafsubsidie is uiteraard een goede zaak, maar belangrijker is om het duur verworven elektrische materieel rendabel te kunnen inzetten. Hoe bedrijven daarover denken werd onlangs onderzocht door De Groene Koers. TRENDRAPPORT SCHOON EN EMISSIELOOS BOUWEN De Groene Koers is een samenwerkingsverband van (branche)organisaties in bouw-, gww- en groensector (zie ook kadertekstje). In het onlangs verschenen Trendrapport Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) 2025 geven circa 350 ondernemers inzicht in hun gedachten en wensen over de inzet van ZE-materieel. Zo hebben vier op de tien aan de enquête deelnemende ondernemers in 2024 al projecten (deels) emissievrij uitgevoerd. En meer dan de helft van die ondernemers kan al beschikken over ZE-materieel. Verreweg het meeste daarvan is beschikbaar in de klassen tot 19 kW en tot 37 kW. Maar meer dan 20 procent heeft ook al grotere elektrische machines in de klasse 56-130 kW tot de beschikking. Het is geen verrassing dat vooral de grotere ondernemingen ZE-materieel bezitten, omdat die eerder geneigd zijn om dit materieel aan te schaffen. Dat kleinere ondernemers aarzelen, komt vooral doordat ze geen (extra) vergoeding krijgen voor de inzet van duurder ZE-materieel. Tel daarbij op, dat bij circa 80 procent van de door gemeenten uitgezette aanbestedingen nog niet om ZE-materieel wordt gevraagd, Dan wordt duidelijk waarom op dit punt de elektrificering (nog) niet zo hard gaat. SEB-CONVENANT KAN VERANDERING BRENGEN Pas wanneer het merendeel van de gemeenten het SEB-convenant ondertekent én er een passende vergoeding komt, zal ZE-bouwen gemeengoed worden. Dat is ook een duidelijk signaal naar de fabrikanten van ZE-materieel. Want een deel daarvan doet het nog steeds rustig aan omdat de vraag ontbreekt. Tegelijkertijd zien we wel steeds grotere machines geëlektrificeerd worden (zie de foto’s), want de techniek ontwikkeld zich voortdurend. Daarnaast zijn fabrikanten blij met de ZE-ontwikkelingen in Nederland, dat samen met enkele andere Noord-Europese landen nog altijd tot de koplopers behoort. Ook De Groene Koers is positief gestemd: “Deze zomer is het aantal gemeenten dat het SEB-convenant ondertekende gestegen naar meer dan 25 procent. De verwachting is dat daardoor de vraag naar ZE-materieel over circa een jaar - de tijd die organisaties nodig hebben om de documenten en contracten aan te passen - flink zal stijgen.” Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen overigens nu al bij het Rijk een financiële tegemoetkoming (SPUK SEB) aanvragen voor de meerkosten bij uitvragen van zero-emissie materieel. Nu nog zorgen dat de gelden daarvan ook doorsijpelen naar de uitvoerende partijen. Over groot elektrische materieel gesproken: tijdens Bauma liet Komatsu één van ‘s werelds grootste elektrische machines zien: de PC7000-11E, een elektrisch/hydraulische mijnbouwgrijper met een gewicht van ongeveer 700 ton en een 44 kuubs dieplepelbak. Hij betrekt de benodigde elektriciteit via een maximaal 300 meter lange sleepkabel. De elektrische motor heeft een vermogen dat overeenkomt met een dieselaandrijving van circa 3.400 pk. De A40 is Volvo’s eerste elektrische dumptruck. Met een laadvermogen van 39 ton en tot 90 procent minder CO₂-uitstoot over de hele levenscyclus, is hij volgens dealer SMT de nieuwe standaard voor duurzaam transport op de zwaarste werklocaties. Ontworpen voor productiviteit, gebouwd voor de toekomst. Het motorvermogen is vergelijkbaar met circa 350 kW dieselpower. SAMENWERKINGSVERBAND VAN BOUW, INFRA EN GROEN De Groene Koers (DGK) is een initiatief van Bouwend Nederland, BMWT, CUMELA, VHG en MKB Infra, met als doel versnelling naar een uitstootvrije(re) sector in 2030. Mobiele werktuigen en materieel in de bouw, infra & groensector zullen steeds minder emissies, zoals CO2, NOx en fijnstof, moeten uitstoten om klimaatdoelstellingen te realiseren. Op deze manier wordt bijgedragen aan de praktische invulling van: Klimaatakkoord, Schone Lucht Akkoord, Green Deal Duurzame Logistiek in de Bouw, Green Deal Het Nieuwe Draaien en Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek (ZES). Kijk voor meer info op: www.degroenekoers.nl. De Liebherr LR 1300.2 SX unplugged is een ultramoderne 300 tons rupskraan met een elektromotor van 438 kW en een gebruiksduur tot 13 uur zonder netaansluiting. De emissievrije en stille werking maken hem geschikt voor geluidsgevoelige stedelijke bouwplaatsen.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=