13 NUMMER 1 / JANUARI 2026 FUNDERINGSWERKEN PROJECT LEVENSDUUR EPS Binnen de gemeenten Woerden en Alphen aan den Rijn zijn al in een eerder stadium locaties opgehoogd met EPS. Binnen het project ‘Levensduur EPS’ wordt op verschillende locaties EPS weer uit de grond gehaald en onderzocht. Zo hoopt men meer inzicht te krijgen in de levensduur en het gedrag van EPS. Het doel is om door middel van een laboratoriumonderzoek inzicht te verkrijgen in de kwaliteit, effectiviteit en hergebruikmogelijkheden van EPS. Voor dit onafhankelijke onderzoek zijn vijf monsters EPS van verschillende leeftijden en locaties uit de grond gehaald en onderzocht in een laboratorium. Type* Materiaal Naam / Merk Kosten in euro’s Bims Vulkanisch puimsteen Yalibims, Eifelbims, IJslandse bims en Waschbims 45 – 100 / ton Flugsand & Vulmagran Vulkanisch zand Flugsand en Vulmagran 35 -60 / ton Lavasteen Vulkanisch gesteente Eifellava Porodur®, Eifellava Eifel / Eifelith®, Steinlight en Lava Turkije 50 -90 /ton Geëxpandeerde kleikorrels Gebakken kleikorrels Argex 55 – 75 / m3 Schuimglas Gesloten celstructuur EcoBASE schuimglas 800+, EcoBASE schuimglas HLC Op aanvraag Schuimglas Open celstructuur Foamit 60 en Foamglass 65, Veriso glasschuimgranulaat LFV en Veriso glasschuimgranulaat LDV Op aanvraag Schuimglas Open staafstructuur Veriso RED Op aanvraag E-bodemas / ketelzand Verbrandingsrest steenkool of afval E-bodemas 10 – 25 / m3 EPS Geëxpandeerd polystyreen EPS-foam 80 – 130 / m³ PET Armacell Eco 50 kg/m³ (20 mm), GRX 70 kg/m³ (20 mm) en GRX 100 kg/m³ (20 mm) Op aanvraag Schuimbeton Gesloten celstructuur Veel samenstellingen, dichtheid en sterkte aanpasbaar 85 – 105 / m³ Schuimbeton Open celstructuur Veel samenstellingen, dichtheid en sterkte aanpasbaar 85 – 105 / m³ Wilgentenen Pilot Wilgentenen / wiepen Wilgentenen / wiepen Onbekend Mycobase Pilot Blokken van lisdodde & riet Veel variaties met o.a. riet, lisdodde, bermgras en hout. In pilot blokken met 40% riet en lisdodde. Meer dan EPS, vergelijkbaar met houtflex *Granulaire materialen Gebonden materialen Biobased Bron: samenvatting van ‘Overzicht Levensduurbestendige innovatieve ophoogtechnieken’. bruik. Het is van zichzelf water- en vlamwerend, zonder gebruik van toeslagstoffen en/ of chemicaliën. De Gemeenten Woerden en Alphen aan den Rijn hebben met middelen van Groene Hart Werkt een eerste proef gedaan. Het materiaal is toegepast in de buurt van de Kanis, gemeente Woerden. Er heeft een half jaar monitoring plaatsgevonden om inzichten te verschaffen hoe een dergelijk materiaal zich gedraagt als ophoogmateriaal op en onder het grondwaterniveau. Ingenieursadviesbureau Sweco heeft de monitoring verzorgd en een rapportage opgeleverd over de werking van het materiaal. Het materiaal blijkt, in ieder geval boven het grondwaterniveau, prima toepasbaar als licht ophoogmateriaal. Er is echter nader onderzoek nodig om een bio-seal te vinden waarmee het materiaal langer de benodigde karakteristieken van een licht ophoogmateriaal behoudt wanneer het onder het grondwaterniveau wordt toegepast. Twee van de eerder genoemde grondstoffen zijn lisdodde en riet, die juist hier als teelt in gebieden die vernat worden ook een businesscase zouden kunnen opleveren. De productie vraagt op zich weinig energie. De meeste energie (en CO2-emissies) zit in ondersteunende processen, zoals transport en machinerieën (onder andere mengmachines). Deze grondstoffen zijn in elke gewenste, denkbare vorm te produceren en er zijn vele variaties met elk specifieke eigenschappen mogelijk. De grondstoffen komen uit lokale en regionale bronnen en hoeven dus niet geïmporteerd te worden. Het materiaal is absoluut niet toxisch. Zelfs bij brand ontstaan er geen giftige gassen. SCHUIMGLAS Schuimglas wordt steeds vaker toegepast Schuimglas wordt steeds vaker toegepast in de wegenbouw en openbare ruimte. Het is een granulair materiaal van opgeschuimd, gerecyled glas. Foto: Rotim Steenbouw BV. in de wegenbouw en openbare ruimte. Het is een granulair materiaal van opgeschuimd, gerecyled glas. Het is een licht, sterk en vorstbestendig materiaal dat eenvoudig is te verwerken. De luchtbellen in schuimglas maken het enerzijds tot een licht materiaal en anderzijds tot een thermisch isolerend materiaal. Schuimglas is ondertussen een begrip aan het worden in bodemdalend Nederland. Omdat daardoor steeds meer partijen deelnemen aan deze markt, zijn er ondertussen ook verschillende soorten schuimglas op de markt. Schuimglas is te verkrijgen met een gesloten celstructuur, een open celstructuur en een staafstructuur. Bij een gesloten celstructuur is lucht opgesloten waardoor geen water kan worden opgenomen, het gewicht daarmee constant blijft en het onder water zelfs een opdrijvend vermogen heeft. Bij een open celstructuur nemen de cellen door de tijd water op waardoor het gewicht fors toeneemt, zeker onder het grondwaterniveau. Bij een staafstructuur kan snel water worden opgenomen en afgevoerd. Hierdoor fluctueert weliswaar het gewicht, bij toepassing boven het grondwaterniveau, maar kan het worden toegepast voor vertraagde afvoer. Ook heeft ieder type schuimglas een eigen sterkte. Het is daarom belangrijk voor beheerders om te weten wat benodigd is. Doordat schuimglas een grof en granulair materiaal is, kan (hemel)water er gemakkelijk doorheen spoelen. De holle ruimte varieert van circa 20 tot 40%, afhankelijk van de gradering en verdichtingsgraad. Schuimglas is goed te verdichten en geschikt als stabiele onderfundering bij woningbouw en wegenbouw. De huidige generatie schuimglas wordt niet in Nederland geproduceerd maar voldoet wel aan de strenge emissie-eisen. Als je schuimglas als ophoogmateriaal inpakt met een scheidingsvlies (geotextiel) is het later weer eenvoudig op te nemen voor hergebruik. Geadviseerd wordt om bij de verwerking van schuimglas altijd te werken met de standaard persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals handschoenen en beschermende kleding. Schuimglas is niet asbesthoudend, maar inademing moet worden voorkomen. Het materiaal vochtig houden op droge dagen wordt aanbevolen. CONCLUSIE De technieken uit het overzicht, die aanvankelijk duurder zijn, leveren door hun lange levensduur kostenbesparingen voor overheden op. Het overzicht is weergegeven in Excelformaat en bevat informatie die van belang is voor projectleiders bij gemeentelijke organisaties, beheerders, adviesbureau’s, aannemers en omgevingsdiensten. Hierbij is aandacht geschonken aan materiaaleigenschappen, aanlegaspecten, onderhoud, duurzaamheid, milieutechnische aandachtspunten, leveranciers, kosten en onderzoeksvragen. Het overzicht is tot stand gekomen door middel van bureauonderzoek en verschillende werksessies met experts op het gebied van techniek, wegenbouw, mobiliteit, duurzaamheid en geotechniek. Complete overzicht downloaden? Ga naar www.kbf.nl. Vul in het zoekvak in: ‘ophoogmaterialen’. Je klikt vervolgens op ‘Lancering Factsheet Lichte ophoogmaterialen en technieken’. Tip: Lees ook het artikel ‘Bouwen op slappe bodem vraagt om innovatie aanpak’, in GWW Totaal nr.7, 2025: www.gwwtotaal. nl/2025/12/16/bouwen-op-slappe-bodem-vraagt-om-innovatie-aanpak/. Bij de Enterij in Alphen aan den Rijn wordt EPS weggegraven en vervangen door Bims. Ophoging Lecksdijk met wilgentenen in buitengebied van gemeente Bodegraven-Reeuwijk. Bij de Biezen in Alphen aan den Rijn worden er boorgaten gemaakt om meetinstrumentaria aan te brengen in de ondergrond. Op verschillende lagen in de ondergrond wordt vervolgens een anker geplaatst en daarmee kan met een extensometer per bodemlaag de bodemdaling worden gemeten.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=