PLATFORM VOOR GROND-, WEG- EN WATERBOUW 32 Omgevingswet en Natuur- herstelverordening bieden kansen DE VHG-GROENPROFESSIONAL ALS KENNISPARTNER Groenprofessionals - de leden van Koninklijke VHG - zijn niet alleen de makers van de groene leefomgeving, maar ook onmisbare kennispartners. Zij denken op strategisch niveau mee over vraagstukken, dilemma’s en oplossingen rondom biodiversiteit, bodem, water en planten. Échte vergroening van Nederland begint met het vroeg betrekken van hun expertise. Zo worden plannen realistischer, effectiever en duurzamer, en wordt groen écht integraal onderdeel van elk GWW-project. Vind een VHG-groenprofessional op onze vernieuwde website! Scan de QR-code. In de groene omlijsting van sportvelden kunnen plantensoorten groeien die onder druk staan. Investeringen in een levende openbare ruimte die aantoonbaar bijdragen aan versterking van de biodiversiteit komen in aanmerking voor diverse regelingen en subsidies. Overleg dit tijdig met een groenprofessional. Foto: NL Greenlabel. Wat als groen geen ‘extraa tje’ meer is, maar een randvoorwaarde voor elk GWW- project? Met de Omgevingswet en de Europese Natuurherstelverordening (NHV) wordt die omslag concreet. De nieuwe regels dagen opdrachtgevers en uitvoerders uit om groen vanaf de start serieus mee te ontwerpen. Dus niet als aankleding achteraf, maar als bepalende factor voor klimaatbestendigheid. biodiversiteit en leefkwaliteit. TEKST: LUCAS DE HAAN (VHG) & ANNEMIEKE BOS De Omgevingswet, die sinds 1 januari 2024 van kracht is, bundelt het omgevingsrecht en zet de fysieke leefomgeving centraal. Dat klinkt abstract, maar voor GWW-projecten is het heel concreet. De wet maakt het makkelijker om belangen integraal af te wegen en groen vanaf het begin mee te nemen als gelijkwaardig onderdeel, naast mobiliteit, water, veiligheid en ruimtegebruik. BETERE BORGING VAN GROEN Gemeenten leggen de richting vast in een omgevingsvisie. Die visie werkt door in het omgevingsplan, waarin gemeenten eigen regels en normen kunnen opnemen. Daar ligt een belangrijke kans voor groen. Het hoeft niet afhankelijk te zijn van goede intenties of ‘ruimte die overblijft’, maar kan via planregels en normen stevig worden vastgelegd. Denk aan minimumeisen voor groen, bomen, ecologische verbindingen of klimaatadaptieve inrichting. PARTICIPATIE ALS KWALITEITSIMPULS Ook participatie heeft een prominente plek in de Omgevingswet. Dat helpt, want juist daar blijkt groen vaak een doorslaggevend thema. Bewoners en lokale organisaties denken hier graag over mee. Vroegtijdige betrokkenheid leidt in de praktijk geregeld tot betere keuzes: minder onnodige kap, slimmere inrichting van bermen en taluds, en meer aandacht voor de kwaliteit van groen. VAN AMBITIE NAAR UITVOERING De stap van ambitie naar uitvoering blijft natuurlijk het lastigst. Precies daar sluit de handreiking Groen in en om de Stad (GIOS) logisch aan. Deze handreiking - waaraan Koninklijke VHG heeft meegewerkt - geeft overheden en projectpartners praktische handvatten om groen structureel mee te nemen in planvorming en ontwerp. Denk aan het in kaart brengen van het bestaande groen (nulmeting), het formuleren van doelen en een stappenplan om groen op de juiste momenten in het proces te borgen. Voor GWW-projecten betekent dit vooral: groen wordt beter onderbouwd, is minder vrijblijvend en eerder onderdeel van het projectontwerp. En dat helpt om te sturen op de functies van groen: koeling, waterberging, gezondheid, biodiversiteit en ecologische verbindingen. Kwalitatief groen dus, in plaats van een obligaat groenstrookje. EXTRA DRUK VANUIT EUROPA Dan de Europese Natuurherstelverordening. Waar de Omgevingswet vooral ruimte biedt, gaat de NHV richting verplichting. De natuur mag niet verder achteruitgaan en er moet actief herstel plaatsvinden. Voor stedelijk gebied geldt dat er tot 2030 geen nettoverlies mag zijn van groen en boomkroonbedekking. Daarna moet het stedelijk groen juist toenemen. Dat raakt veel GWW-projecten direct, omdat juist in en rond steden de ruimte schaars is. Nieuwe wegen, reconstructies, gebiedsontwikkelingen of waterwerken kunnen niet langer vanzelfsprekend ten koste gaan van groen. Als er groen verdwijnt, dan is compensatie onvermijdelijk. Slimmer ontwerpen wordt noodzakelijk: meer bomen, betere bermen, ecologische routes en groen dat echt functioneert. KANSEN De twee lijnen versterken elkaar: de Omgevingswet biedt het integrale kader en de instrumenten, GIOS helpt om dat praktisch uitvoerbaar te maken. En de Natuurherstelverordening zorgt voor extra druk en richting. Samen maken ze duidelijk: groen is niet alleen wenselijk, maar steeds vaker noodzakelijk. Voor de GWW-sector een kans op projecten die technisch kloppen én aantoonbaar bijdragen aan een groenere, gezondere en robuustere leefomgeving. De uitdaging is om groen niet pas achteraf toe te voegen, maar vanaf het begin te zien als volwaardig ontwerpprincipe. Zo wordt groen geen sluitpost, maar een integraal onderdeel van toekomstbestendige infrastructuur. Het toepassen van vaste planten als verkeersgeleider oogt aantrekkelijk, bevordert biodiversiteit en is onderhoudsvriendelijk. Er is een vasteplantenassortiment beschikbaar dat snel dichtgroeit en onkruidgroei onderdrukt. Vaste planten zijn goed bestand tegen hitte, droogte of natte omstandigheden. Foto: Griffioen.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=