15 NUMMER 2 / APRIL 2026 KUNSTWERKEN algemeen niet verlijmd en daarmee eenvoudig te demonteren en snel geschikt voor hergebruik. Denk hierbij aan hergebruik van damwanden (omkeren) en brugonderdelen. Secundair hout dat is ‘geoogst’ uit bruggen, damwanden, meerpalen of sluizen wordt al veelvuldig en vaker gebruikt voor nieuwe houttoepassingen. De Wageningen Universiteit en Research (WUR)(WUR, 2024) heeft dit middels onderzoek ook bevestigd en voorstellen gedaan aan stichting NMD voor meer realistische einde leven, respectievelijk verwerkingsscenario’s. In het licht van circulariteit wordt ook geïnnoveerd in hout. Stationsgebouwen van hout hebben hun intrede gedaan (onder andere Rotterdam CS, Assen en Ede-Wageningen) en verkeersbruggen in hout zijn onderwerp van onderzoek en succesvolle plaatsing, zoals die van de Passerelle te Zwolle, is daar een uitvloeisel van die wacht op navolging. LEVENSDUUR EN ONDERHOUD Door het juist ontwerpen, detailleren, maken en onderhouden van kunstwerken kan de levensduur aanzienlijk worden verlengd. Dat geld zeker voor een natuurproduct als hout. De CROW Publicatie 213 ‘Hout in de gww’ geeft een veelheid aan referentiedetails, waarmee de levensduur van houtconstructies eenvoudig kunnen worden verlengd. Daarnaast wordt ook onderzoek gedaan aan levensduren. Voor damwanden is vastgesteld dat de gemiddelde levensduur van damwanden van tropisch loofhout gemiddeld 37 jaar is (ruim 2700 projecten)(Westenberg, 2018), en met deksloof 43 jaar. Uit recent onderzoek van TU Delft in samenwerking met Provincie Noord-Holland (Kamath et al., 2025) blijkt dat damwanden (Azobé) van maar liefst 57 jaar oud een restlevensduur (152 monsters) hebben van 22 tot 43 jaar. Dit op basis van sterkteonderzoek, slijtageprofielen (0,33 mm per jaar) en modellering. Aanvullend onderzoek heeft nogmaals aangetoond dat regulier onderhoud een positieve bijdrage levert aan de stabiliteit van oevers en restlevensduur van de damwanden; zie Handboek oeverconstructies voor richtlijnen (CROW, 2020). ONTWERP EN DETAILLERING Opdrachtgevers worstelen regelmatig met het feit dat afmetingen, verbindingen etc. van kunstwerken niet zijn gestandaardiseerd, hetgeen zijn impact heeft op kosten en onderhoud: is niet bijna elke fiets-en voetgangersbrug in uw gemeente anders gedetailleerd? De CROW Publicatie 213 Handboek Hout (CROW, 2022) in de gww biedt een groot KENNISVERSNELLER: GRATIS LUNCHLEZINGEN Wilt u meer weten over hout, houttoepassingen in de gww, milieuimpact, et cetera? Dan is een gratis inhoudelijk af te stemmen lunchlezing door onze kennisversneller een aanrader (kennisversneller@ houtindegww.nl). Zie voor meer informatie over deze lunchlezingen, hout, milieudata en voorbeeldprojecten: www.houtindegww.nl. REKENEN AAN CO2-OPSLAG? Op eenvoudige wijze kunt u de hoeveelheid opgeslagen CO2 in hout(toepassingen) vaststellen via: www.opslagCO2inhout.nl. aantal referentie details die kunnen helpen te harmoniseren. Het verwijzen naar deze publicatie in aanbestedingen levert dan ook een directe bijdrage aan kostenreductie en verlengen levensduur en indirect ook aan de klimaat- en circulariteitsdoelstellingen. GARANTIE Juiste detaillering is essentieel voor het verlagen van regulier onderhoud en vraagt minder inspecties. Mochten er desondanks problemen aan het licht komen, dan is dat over het algemeen in de eerste 15 jaar, of pas aan het einde van de technische levensduur. In de B&U is de aannemer 10 jaar aansprakelijk voor gebreken. Voor de gww bieden leden van de Koninklijke VVNH de mogelijkheid aan de eerste koper van gwwhout om gebruik te maken van de Garantievoorwaarden Hout in de gww, met een lange levensduur als uitgangspunt op basis van betrouwbare houtkwaliteit, juiste houtsoortkeuze en detaillering en onderhoud. Passarelle Zwolle: innovatief houtgebruik met grote overspanningen. Foto: Dura Vermeer Infra. Stationsgebouw Assen. Foto: Eric de Munck, Centrum Hout/VVNH. Referentiedetails: a) snelle droging door luchtig detailleren aansluitingen met afstandhouders, b) het toepassen van EPDM- of foamband of RVS-profiel voorkomt lekkage van vocht via het boorgat van het bevestigingsmiddel in de houten ligger, c) naar buiten toe afschuinen leidt regenwater van de constructie af in plaats van er naartoe, en d) voldoende ruimte (> 2 cm) tussen dekdelen en leuningstijlen voorkomt ophoping van vuil en vocht (CROW, 2022). Luchtige aansluiting dekdelen en stijlen: a) zijaanzicht. Foto: Eric de Munck, Centrum Hout. Luchtige aansluiting dekdelen en stijlen: b) bovenaanzicht. Foto: Eric de Munck, Centrum Hout.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=