PLATFORM VOOR GROND-, WEG- EN WATERBOUW 18 Geopolymeerbeton in hangelementen fietsbrug In opdracht van Provincie Groningen bouwt Friso Civiel, in combinatie met Hollandia Infra, een nieuwe fiets- en voetgangersbrug in Zoutkamp. Bijzonder is vooral dat voor zogenoemde prefab betonnen hangelementen geopolymeerbeton is gebruikt. Extra uitdaging zijn de zware milieuklassen waaraan het geopolymeerbeton moet voldoen, omdat de elementen deels in het water hangen. TEKST: ING. FRANK DE GROOT BEELD: FRISO CIVIEL EN FRANK DE GROOT Het is fraai lenteweer wanneer ik op 25 februari arriveer bij de monumentale gemetselde Reitdiepsluis in Zoutkamp, nabij het Lauwersmeer. Tot in de jaren zestig lag Zoutkamp aan de Lauwerszee. “Het ijs is pas een week weg, we hebben hier flink last gehad van het winterweer”, zegt Martin Slager, projectbegeleider van Friso Civiel. Bijna niet voor te stellen nu bezoekers en inwoners van Zoutkamp buiten op terrasstoelen genieten van de zon. De nieuwe fietsbrug is onderdeel van de Nieuwe Waterwerken Zoutkamp. Dit is de projectnaam voor de werkzaamheden die worden uitgevoerd in Zoutkamp en omgeving. De uitvoering gebeurt in samenwerking met Waterschap Noorderzijlvest, de provincie Groningen en de gemeente Het Hogeland. Begonnen als een waterveiligheidsopgave van het waterschap, is het project doorontwikkeld tot een erfgoed-inclusieve gebiedsopgave. Ook is de aanleg van een vrijliggend fietspad langs de N388 – die over de Reitdiepsluis loopt, en een fiets- en voetgangersbrug over die sluis, onderdeel van dit project. We ontmoeten in de keet niet alleen Martin Slager, maar ook uitvoerder Stefan van der Sluis van Friso Civiel en Jan Smit, directeur Nieuwton. Dit bedrijf ondersteunt en begeleidt de betonmortel industrie met innovatieve ontwikkelingen op het gebied van onder andere geopolymeer beton en bijvoorbeeld 3D printen in cementloze betonmortel. Ook de betontimmermannen Marcel Wiggerman en Johan Veldkamp onderbreken hun werk even voor het delen van de ervaringen. HANGELEMENTEN De nieuwe brug ligt naast de bestaande brug over het Reitdiep en is vier meter breed. Hiervan is drie meter voor de fietsers en één meter voor de voetgangers. De brug is van staal en heeft een overspanning van ongeveer 11 meter. De totale lengte van de brug is 62,5 meter. “Op 3 maart wordt het beweegbare stalen deel geplaatst”, zegt Martin. De bouwers hopen het project medio 2026 op te leveren. Friso Civiel voert samen met Hollandia Infra en de onderaannemers Sissing Noord, Stienstra & Van de Wal, Folkertsma, Ingenieursbureau EconStruct en Nieuwton het project uit. Omdat het fiets- en voetgangerspad richting de brug omhoog loopt bestaat dit project ook uit veel grondwerk en verankerde stalen damwandschermen en keerwanden langs het talud. “Voor de stalen damwandschermen hangen 28 hangelementen van geopolymeerbeton. Die elementen zijn verankerd aan de betonnen sloof die over de stalen damwanden loopt. Ze hangen daarbij ook deels in het water”, legt Martin uit. De hangelementen komen prefab op de bouwplaats aan en zijn aan het onderste deel – dat deels in het water hangt – al voorzien van metselwerk. In het werk wordt vanaf pontons het resterende metselwerk aangebracht. “Het zijn geen metselbakstenen, maar betonstraatstenen. Die zijn harder, waardoor ze minder water opnemen. Daardoor is de kans op schade kleiner. Maar het is wel even wennen voor de metselaars”, zegt uitvoerder Stefan van der Sluis. PROEFPROJECT Waarom is er in dit project gekozen voor hangelementen uit geopolymeerbeton? Dat heeft te maken met de opdrachtgever: provincie Groningen. Deze provincie heeft de ambitie om werken uit te voeren waarbij een reductie van CO2-uitstoot wordt bewerkstelligd in zowel inzet van materieel als in toegepaste materialen. Zo worden er al asfalt gebruikt en fietspaden aangelegd met een lage CO2-uitstoot. Constructief gewapend geopolymeerbeton is nog niet eerder door de provincie uitgevoerd. “Ik ben al eens op bezoek geweest bij de provincie om de mogelijkheden van geopolymeerbeton bij CO2-reductie onder de aandacht te brengen. Toen dit project moest worden aanbesteed heeft de provincie de fiets- en voetgangersbrug ook aangemeld bij een proeftuin met monitoringsprogramma van TNO, RWS en BouwCirculair”, vertelt Jan Smit van Nieuwton. Artist impression van de Reitdiepsluis met onder meer de nieuwe fiets- en voetgangersbrug (Visual van NEXT Architects). Even poseren boven de hangelementen. Van links naar rechts: Marcel Wiggerman (betontimmerman), Stefan van der Sluis (uitvoerder Friso Civiel), Johan Veldkamp (betontimmerman), Martin Slager (projectbegeleider Friso Civiel) en Jan Smit (directeur Nieuwton). Geopolymeer hangelementen staan klaar bij de tijdelijke stortlocatie in Sumar.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=