GWW-Totaal 2 - 2026

PLATFORM VOOR GROND-, WEG- EN WATERBOUW 8 Alle stratenmakers van Nederland dragen letterlijk hun steentje of tegeltje bij aan de ruggengraat van onze samenleving en economie, oftewel onze infrastructuur. Zonder de infrastructuur komen al onze dagelijkse activiteiten en handel stil te liggen. Belangrijk werk wordt er dus door de stratenmakers geleverd. Dit werk krijgt echter niet de waardering die het verdient, zowel intrinsiek als extrinsiek. En dat is heel jammer, want dit leidt ertoe dat het ambacht voor de instromers als minder aantrekkelijk wordt gezien, terwijl het maatschappelijk belang enorm groot is. Vanuit het maatschappelijk belang is het dus belangrijk om de stratenmakers die er nog zijn te koesteren en te beschermen. En dat beschermen moet soms op een paternalistische wijze gebeuren. Dat kan gaan om het beperken van fysieke belasting door middel van wet- en regelgeving. Die beperking valt niet altijd in goede aarde, omdat sommigen dit zien als inbreuk op hun zelfstandigheid en eigen verantwoordelijkheid. Over die eigen verantwoordelijkheid wil ik het nu hebben, als het gaat over de eigen gezondheid. Juist die gezondheid is van eminent belang en die wordt van buitenaf aangevallen. De aanvaller in deze is de absolute motor van alle biologische en natuurkundige processen: de ZON. Deze zorgt voor ons mentale welzijn en onze huid maakt door middel van UV-B straling vitamine D aan. Dat is belangrijk voor sterke botten en een goed werkend immuunsysteem. AANTAL ZONUREN NEEMT WEER TOE De meteorologische lente (start vanaf 1 maart) is weer begonnen. Daardoor laat de zon zich weer wat vaker zien. Maar meer zon betekent ook dat de zonnekracht zal toenemen. Hoe hoger de zon komt te staan, hoe meer straling deze zal afgeven. Dit wordt aangeduid door de UV-index. Vanaf een UV index van 3 wordt er geadviseerd om te gaan smeren om huidschade te voorkomen. In het voorjaar, als de huid nog niet gewend is aan de zon (weinig pigment), kan je al ongemerkt verbranden. Zonnekracht heeft geen relatie met temperatuur. De zonkracht wordt bepaald door de stand van de zon, de ozonlaag en bewolking, niet door hoe warm het aanvoelt. Op een frisse, heldere lentedag kun je sneller verbranden dan op een warme, bewolkte zomerdag. Het advies vanuit het RIVM is daarom: WEREN – KLEREN – SMEREN. Wil je meer info over zonnekracht, neem dan een kijkje op rivm.nl/zonkracht. EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID Terug naar de eigen verantwoordelijkheid. Natuurlijk begint het bij het goed zorgen voor jezelf, maar soms moet je daaraan herinnerd worden. Ik wil een ieder oproepen, of dit nu toezichthouders, projectleiders, uitvoerders of anderen zijn, om bescherming van de huid tegen de zon bespreekbaar te maken. Attendeer personen op het feit dat dit belangrijk is voor de gezondheid, want jaarlijks krijgen 80.000 mensen in Nederland de diagnose huidkanker. Door te WEREN – KLEREN – SMEREN kun je niet alles voorkomen, maar je verlaagt het risico hiermee enorm. Namens de bestratingsbranche dank ik je al van harte als je de moeite wilt nemen om een bijdrage te leveren aan de gezondheid van je medemens. Theo Noorlander Operationeel directeur STRAATWERK Nederland Theo geeft in iedere uitgave van GWW Totaal zijn visie op de bestratingsbranche. WEREN – KLEREN - SMEREN COLUMN STRAATWERK Wie wil ons ‘niet zo schone’ hemelwater hebben? In de jaren zestig en zeventig waren de rioleur en de zuiveraar het eens: Nederland moet worden gerioleerd. Al het water van huishoudens en straatkolken moest de buis in en naar de zuivering. In een bewonderenswaardig tempo werd gemengde riolering aangelegd. Zo lukte het Nederlandse gemeenten om 99,6% van Nederland via de riolering aan te sluiten op een afvalwaterzuivering van één van onze waterschappen. Nederland is daarmee een wereldwijde koploper. TEKST: HILDE NIEZEN, RAAD VAN ADVIES VAN AQUA NEDERLAND EN DIRECTEUR- BESTUURDER VAN STICHTING RIONED De inzichten zijn veranderd. Al minstens veertig jaar zijn we bezig met het uitfaseren van gemengde riolering en het aanleggen van gescheiden stelsels. Het uitgangspunt: schoon hemelwater hoeft niet naar de zuivering. Sterker nog, onder het motto ‘hoe dikker het water, hoe beter het zuiveringsproces’ wil je dat regenwater juist niet verdunt. Bovendien hebben we hemelwater hard nodig in bodem en oppervlaktewater, als buffer in droge tijden. Hemelwater moet je dus afkoppelen. Dat vraagt om een systeemverandering in wijken. In veel gemeenten wordt daar hard aan gewerkt. Bedrijven ontwikkelen innovatieve infiltratiesystemen: we moeten hemelwater vasthouden en infiltreren, we zijn blij met elke druppel. Over die grondgedachte zijn de rioleur en de zuiveraar het nog steeds eens, maar er ontstaan barstjes in de samenwerking. Ook anderen melden zich. De peilbeheerder zit namelijk niet altijd te wachten op grote hoeveelheden afgekoppeld hemelwater. Beheerders van poldergemalen in West-Nederland willen al dat extra regenwater uit de stad er niet altijd bij hebben. En het wordt nóg ingewikkelder, want het ogenschijnlijk logische principe ‘schoon water hoef je niet te zuiveren’ klopt in de praktijk niet altijd. HEMELWATER WORDT ONDERWEG VIES Afstromend hemelwater komt in bebouwd gebied van alles tegen: microplastics van autobanden, vogelpoep, blad, peuken en alles wat verder op straat belandt. Daarbovenop gaan er in de praktijk dingen mis. Eén foute aansluiting, ergens in een bijkeuken op privéterrein, kan zorgen voor een onopgemerkte stroom afvalwater in een hemelwaterriool. Door dit soort factoren is hemelwater tegen de tijd dat het oppervlaktewater of infiltratievoorzieningen bereikt soms helemaal niet zo schoon meer. Dat ‘te vieze’ hemelwater wil de waterkwaliteitsbeheerder niet in het oppervlaktewater hebben. Het schaadt mens en milieu. En de oppervlaktewaterkwaliteit staat in Nederland al onder grote druk, onder meer door vervuiling vanuit industrie en landbouw. Ook in bodem en grondwater willen we geen viezigheid, en terecht. We hebben schoon grondwater hard nodig voor drinkwatervoorziening, industrie en bewatering. DUBBEL INVESTEREN DOOR TE SMALLE AFWEGING Als je niet alleen naar kwantiteit, maar óók naar waterkwaliteit kijkt, voorkom je dat afgekoppeld hemelwater later alsnog voor veel geld naar de zuivering moet. Dit gebeurt helaas in de praktijk: een wijk wordt voor veel geld afgekoppeld, daarna blijkt het hemelwaterriool een negatief effect te hebben op het ontvangende oppervlaktewater en vervolgens wordt de uitlaat alsnog teruggeleid naar de zuivering. Dat is dubbel investeren: eerst afkoppelen en dan toch weer terug naar de zuivering brengen. Terwijl het in zo’n geval efficiënter was geweest om het gemengde stelsel te handhaven en te verbeteren. Gelukkig kunnen we veel. Het begint bij preventie: hoe zorgen we dat we het water minder vies maken? Denk aan het aan banden leggen van ongewenste bestrijdingsmiddelen voor particulier gebruik, of het niet langer toestaan van zinken dakgoten. Daarnaast komen er steeds meer mogelijkheden om ingezameld hemelwater voor te zuiveren voordat het naar oppervlaktewater of bodem gaat. Met nieuwe geotextielen kunnen we steeds meer vervuiling uit het water adsorberen. We kunnen ook winst boeken door foutaanSchoon hemelwater hoeft niet naar de zuivering? Foto: Stichting RIONED.

RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=