25 NUMMER 3 / JUNI 2026 Groene verbindingen: goed voor mens en natuur GROEN MEER WETEN? Bekijk de VHG-handleiding De Levende Openbare Ruimte: goed voor klimaat, natuur, mens en economie. Deze handleiding, met meer dan 500 praktijkvoorbeelden, biedt veel inspiratie om groen in te zetten om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. De handleiding is een vervolg en aanvulling op de succesvolle handleidingen De Levende Tuin en Het Levende Gebouw. Bekijk de handleiding op de VHG-website via deze QR-code: Paleisbrug in ’s-Hertogenbosch: voetgangersbrug en park in één. Foto: Boomkwekerij Ebben. Nederland telt duizenden bruggen, viaducten en andere infrastructurele verbindingen. Veel van deze constructies bieden kansen om méér te doen dan alleen verkeer verwerken. Door infrastructuur slim te combineren met groen, ontstaan aantrekkelijke en klimaatbestendige verbindingen voor mens en dier. TEKST: KIM VAN DER LEEST EN ANNEMIEKE BOS Door bruggen en viaducten slim te combineren met mooie, functionele beplanting, ontstaan er verbindingen die mensen én dieren uitnodigen er gebruik van te maken. Denk aan koelere fiets- en wandelroutes, betere waterberging, minder geluidshinder en extra leefgebied voor planten en dieren. Bovendien kunnen groene bruggen, viaducten en faunapassages bijdragen aan biodiversiteit, luchtkwaliteit en de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving. Vooral in stedelijke gebieden groeit de behoefte aan comfortabele routes voor langzaam verkeer. Groen speelt daarin een belangrijke rol. Bomen en beplanting zorgen voor schaduw, beperken hittestress en kunnen windhinder verminderen. LEEFGEBIED EN VERBINDINGSZONE Voor dieren kunnen groene bruggen en viaducten veilige oversteekplaatsen zijn. Dieren die niet kunnen vliegen, breiden hiermee hun leefgebied uit. Ook voor veel vliegende dieren zijn groene verbindingen noodzakelijk. Zo zijn groenstroken langs bruggen en viaducten belangrijke ecologische verbindingszones. Voor vogels, vlinders, hommels en bijen vormen ze een onderdeel van hun voedselnetwerk in de stad en omgeving. PRAKTIJKVOORBEELDEN Hier volgen een aantal praktijkvoorbeelden van groene verbindingen: Parkbrug De Paleisbrug in ‘s-Hertogenbosch (zie foto) is een park en voetgangersbrug in één. Deze verbindt het historische centrum van de stad en de spoorzone met elkaar. De brug combineert verblijfskwaliteit met klimaatadaptieve maatregelen. Zo wordt de beplanting ’s avonds en ’s nachts belicht, evenals de bankjes en paden. Onder de brug is een systeem voor warmte-koudeopslag aangelegd. De warmte die in de zomer opgeslagen wordt, levert in de winter vloerverwarming om strooien met zout bij gladheid zoveel mogelijk te beperken. Bomenbrug De Moreelse ’Bomenbrug’ in Utrecht is gebouwd over de drukke treinperrons en het busstation bij het Centraal Station. De brug is 295 meter lang en 10 meter breed en maakt het voor fietsers en voetgangers makkelijk om het stationsgebied over te steken. Het is bovendien een belangrijke schakel in het netwerk van hoofdfietsroutes. Een rij ijzerbomen (Parrotia) is geïntegreerd in de brug. Deze soort is bewust gekozen, omdat ze weinig overlast (bladval) veroorzaken voor onderliggende sporen. De looprichtingen op de brug worden op een aantal plekken op natuurlijke wijze van elkaar gescheiden door brede plantenvakken. Ecoduct Faunapassages en ecoducten (bruggen voor dieren) voegen een aanzienlijke hoeveelheid nieuwe natuur toe. Uit onderzoek blijkt dat deze voorzieningen de leefgebieden van veel wilde dieren vergroten. Onder andere wolven, wilde zwijnen, otters, herten, dassen, salamanders, kikkers en vleermuizen maken er gebruik van. Ze hebben hierdoor toegang tot voedsel en schuilplaatsen en kunnen bovendien makkelijker een geschikte partner vinden. Ook vallen er minder faunaslachtoffers door aanrijdingen met weg- en treinverkeer of verdrinking. GROENE GWW-PROJECTEN Groene infrastructuur vraagt om een integrale aanpak. Door groenexpertise al vroeg in het ontwerp- en aanbestedingstraject te betrekken, kunnen GWW-projecten beter inspelen op klimaatadaptatie, biodiversiteit, waterbeheer en verblijfskwaliteit. Tegelijkertijd vraagt vergroening van bruggen, viaducten en faunapassages om maatwerk. Denk aan constructieve belasting, beheer en onderhoud, veiligheid, waterafvoer en de combinatie met kabels, leidingen en verkeersstromen. VHG-groenprofessionals combineren kennis van ontwerp, aanleg en beheer van de groene leefomgeving. Zij denken mee over vraagstukken rondom bodem, water, biodiversiteit en passende beplanting, zodat groen niet alleen een toevoeging achteraf is, maar een integraal onderdeel van het GWW-project. Dat leidt tot realistischere, toekomstbestendige en beter beheersbare oplossingen. Vind een VHG-groenprofessional op www.vhg.nl of scan de QR-code. In de Moreelsebrug bij Centraal Station Utrecht is een rij ijzerbomen geïntegreerd. Foto: Paulien Varkevisser, De Eijk Groep. Dit viaduct over de A28 bij Assen is bekleed met verticale beplanting (hellingshoek 50 – 80 graden) als verbindingsroute die aansluit op de bermen van de A28. Foto: Copijn. Faunapassage onder de A12. Al in een vroege fase zijn infrastructuur en natuur met elkaar verknoopt tot ‘natuurvriendelijke infrastructuur’. Foto: Heijmans.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=