PLATFORM VOOR GROND-, WEG- EN WATERBOUW 12 Eerste Multifunctionele Kademuren in 2027 getest Hoe benut je een kademuur voor meer dan alleen zijn constructieve functie? Die vraag staat centraal in het onderzoeksproject Multifunctionele Kademuren (MFK). Binnen het project wordt onderzocht hoe de vervanging en renovatie van kademuren kan worden gecombineerd met andere stedelijke opgaven, zoals de energie- en warmtetransitie, klimaatadaptatie, het versterken van biodiversiteit en het verbeteren van de leefbaarheid. Na een onderzoeks- en ontwerpfase maakt het project nu de stap naar de praktijk. Vanaf 2027 worden in Amsterdam de eerste multifunctionele onderdelen gerealiseerd en getest. TEKST: ISABELLE SNAAUW, AMS INSTITUTE De vervanging van kademuren is de komende decennia een omvangrijke opgave voor veel Nederlandse gemeenten. Tegelijkertijd neemt de druk op de openbare ruimte toe. Er is ruimte nodig voor ondergrondse infrastructuur, maatregelen tegen hitte en wateroverlast en ruimte voor vergroening en een gezonde leefomgeving. MFK onderzoekt hoe het noodzakelijke herstel van kademuren kan worden benut om meerdere stedelijke opgaven binnen één project samen te brengen. Het project ontwikkelt geen standaardontwerp dat op iedere locatie toepasbaar is. De beschikbare ruimte, de constructieve situatie en de omgeving verschillen immers per locatie. Binnen het project zijn ontwerpprincipes en multifunctionele bouwstenen ontwikkeld die per locatie kunnen worden gecombineerd, afhankelijk van de opgaven en de beschikbare ruimte. NAAR INTEGRALE ONTWERPEN Het onderzoek is opgebouwd uit zes inhoudelijke deelonderwerpen: constructies en materialen, nutsvoorzieningen, aquatische (water) en terrestrische (bodem) biodiversiteit, klimaatadaptatie, erfgoed en ontwerpend onderzoek (Research through Design). Elementen uit deze deelonderwerpen zijn samengebracht in vier generieke ontwerpen: renovatie en vervanging voor zowel smalle als brede grachtenprofielen. Voor de ontwikkeling van de ontwerpen is gewerkt volgens de Research through Design-methodiek. Bijzonder daarbij is dat alle betrokken disciplines, van onderzoekers en ontwerpers tot gemeentelijke specialisten, beheerders en marktpartijen, al vanaf het begin van het proces gezamenlijk aan tafel zaten. Nieuwe inzichten konden daardoor direct worden verwerkt en afgewogen. In multidisciplinaire ontwerpworkshops zijn constructieve, ecologische, ruimtelijke en technische aspecten samengebracht tot de integrale ontwerpen. NAAR DE PRAKTIJK Na de ontwerpfase volgt de volgende stap: toepassing in de praktijk. Binnen MFK gebeurt dat volgens een Living Lab-aanpak. Daarbij worden innovaties niet alleen ontworpen, maar ook daadwerkelijk toegepast. Onder andere binnen reguliere projecten voor kadeherstel. Zo worden de gekozen oplossingen onderdeel van een echte renovatie of vervanging en kunnen zij onder praktijkomstandigheden worden gevolgd. Juist deze implementatiefase is van grote waarde. Het realiseren van innovaties vraagt namelijk om meer dan een goed ontwerp. Ook de verdeling van verantwoordelijkheden, vergunningen, aanbestedingen, beheer, commerciële partijen en de inpassing binnen bestaande gemeentelijke processen bepalen of een innovatie uiteindelijk toepasbaar is. Door innovaties daadwerkelijk te implementeren worden deze aspecten zichtbaar en kunnen oplossingen verder worden ontwikkeld dan op de tekentafel mogelijk is. Vanaf 2027 gebeurt dit onder meer op twee locaties in Amsterdam: de Marnixkade en de Amstel. De locaties verschillen in construcHet generieke ontwerp voor de vervanging van een breed kademuurprofiel, waarin meerdere functies worden geïntegreerd: ruimte voor bomen en drijvende groene eilanden ter versterking van de biodiversiteit, recreatiemogelijkheden ter verbetering van de stedelijke leefbaarheid en modulaire boxen die flexibel kunnen worden ingezet als technische nutsruimten. Beeld: Bas Kramer. De vervanging van kademuren is de komende decennia een omvangrijke opgave voor veel Nederlandse gemeenten. Foto: Alex Schröder.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=