PLATFORM VOOR GROND-, WEG- EN WATERBOUW 6 Automatisering wegmarkering Een automatische stuurtechniek voor markeermachines: deze innovatie moet helpen om het groeiende personeelstekort in de sector op te vangen en projecten voorspelbaarder uit te voeren. Aan de basis van deze vinding staan Heijmans en het Nederlandse bedrijf Tyker. Het bouw- en infrabedrijf zet hiermee een volgende stap in de automatisering van infrastructuurwerkzaamheden. De zogeheten autostriper werkt als een automatische piloot op bestaande machines. Waar het sturen normaal volledig handmatig gebeurt, volgt de machine nu zelfstandig de juiste lijn. De machinist blijft verantwoordelijk voor het aanbrengen van de markering, maar wordt ontlast in het stuurwerk. Volgens Heijmans is die stap noodzakelijk. De vraag naar onderhoud en vernieuwing van infrastructuur neemt toe, terwijl het aantal beschikbare vakmensen onder druk staat. “We kunnen niet blijven werken zoals we dat altijd deden. Door repetitieve handelingen te automatiseren, houden we het werk uitvoerbaar en aantrekkelijk, ook met minder mensen”, aldus Sander Dekker, directeur infra van Heijmans. MEER FOCUS EN VEILIGHEID De technologie is samen met Tyker ontwikkeld. Dit is een Nederlands technologiebedrijf dat zich sinds 2008 bezighoudt met ontwikkeling en verkoop van automatiseringsproducten met nauwkeurige plaatsbepaling en besturing voor de (wegen) bouw. De autostriper zorgt ervoor dat de machinist zich volledig kan concentreren op het aanbrengen van de markering. Doordat de machine strak zijn lijn volgt, hoeft de machinist niet meer gelijktijdig met veel precisie de juiste route te bewaken. Dat draagt ook bij aan meer veiligheid. Heijmans start dit najaar met praktijkproeven in Nederland. In 2026 wordt de technologie verder getest en doorontwikkeld, met als doel om deze vanaf 2027 breder toe te passen. SLIMMER EN VOORSPELBAARDER WERKEN De automatische stuurtechniek past binnen een bredere beweging in de sector om werk te standaardiseren, digitaliseren en industrialiseren. Heijmans zet hier nadrukkelijk op in om projecten slimmer en beter voorspelbaar te maken, in lijn met de ambitie om tot twee keer slimmer werken te komen. Op termijn wordt ook gekeken naar verdere automatisering van markeerwerkzaamheden, zoals het volledig autonoom aanbrengen van de markering zelf. Daarmee komt volledig geautomatiseerd werken in de wegenbouw dichterbij. De autostriper van Tyker wordt overhandigd aan Heijmans voor verdere inzet. Iedereen loopt, fietst of rijdt dagelijks over straatwerk. Pas wanneer er verzakkingen, losse stenen of gevaarlijke situaties ontstaan, valt op hoe belangrijk goed aangelegd straatwerk eigenlijk is. Kwaliteit en veiligheid beginnen echter niet bij de bestrating zelf, maar bij de vakman die deze aanlegt. Opmerkelijk genoeg is straatmaker in Nederland een vrij beroep. Dat betekent dat er geen wettelijke verplichting bestaat om over een vakdiploma of aantoonbare vakbekwaamheid te beschikken. Terwijl het vak juist vraagt om kennis van materialen, funderingen, afwatering, maatvoering, verdichting, ergonomie en veilig werken. Een goede straatmaker maakt het verschil tussen een bestrating die jarenlang probleemloos functioneert en een bestrating die al na korte tijd onderhoud of herstel vraagt. Vakbekwaamheid is daarom geen luxe, maar een randvoorwaarde. Een vakdiploma of het branchecertificaat Straatmaker van de Vereniging STRAATWERK Nederland biedt opdrachtgevers de zekerheid dat werkzaamheden worden uitgevoerd door mensen met de juiste kennis en vaardigheden. Dat is niet alleen in het belang van de opdrachtgever, maar ook van de straatmaker zelf. Investeren in opleiding vergroot vakmanschap, werkplezier, veiligheid en trots op het beroep. KWALITEITSBORGING Opvallend is dat veel gemeentelijke opdrachtgevers bij aanbestedingen eisen dat een aannemer beschikt over een ISO 9001-certificaat. Daarmee wordt geborgd dat de organisatie haar kwaliteitsprocessen op orde heeft. Maar als het gaat om de kwaliteit van het straatwerk zelf, worden vaak nauwelijks eisen gesteld aan de vakbekwaamheid van degene die het werk uitvoert. Een goed kwaliteitssysteem zegt immers weinig over de kennis en vaardigheden van de medewerker die de stenen daadwerkelijk legt. Juist daarom verdient de KBR-S (Kwaliteitsborgingsregeling Straatwerk) meer aandacht. Deze regeling biedt opdrachtgevers de mogelijkheid om naast ISO 9001 ook eisen te stellen aan de uitvoering van straatwerk. Binnen de KBR-S is de vakbekwaamheid van de straatmaker aantoonbaar geborgd. Daarmee wordt kwaliteit geen toeval, maar een bewuste keuze. Gemeenten investeren jaarlijks miljoenen euro’s in de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Dan is het niet meer dan logisch dat zij óók investeren in aantoonbaar vakmanschap. Wie kwaliteit, duurzaamheid en veiligheid serieus neemt, kan niet volstaan met een certificaat voor het bedrijf alleen; ook de vakman op straat moet aan duidelijke kwaliteitseisen voldoen. De Vereniging STRAATWERK Nederland roept opdrachtgevers daarom op om bij aanbestedingen standaard de KBR-S op te nemen. Niet omdat het moet, maar omdat de samenleving recht heeft op veilige, duurzame en kwalitatief hoogwaardige bestrating. Wie vakbekwaamheid niet vraagt, mag zich niet verbazen als kwaliteit uitblijft. Goed straatwerk begint niet bij de steen, maar bij de straatmaker. Dáár moet de norm liggen. Theo Noorlander Operationeel directeur STRAATWERK Nederland Theo geeft in iedere uitgave van GWWTotaal zijn visie op de bestratingsbranche. Vakbekwaam straatwerk: investering in kwaliteit en veiligheid COLUMN STRAATWERK
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=