PLATFORM VOOR GROND-, WEG- EN WATERBOUW 6 Circulaire mantelbuizen Kort geleden las ik op LinkedIn een post over een serieus tekort aan straatmakers en de commentaren daarop. Het bericht las ik als een oproep richting de gehele keten om aandacht te geven aan dit probleem, maar niet als een feitelijke constatering. Vervolgens ging de post weer over tot de orde van de dag. Vanuit de commentaren, die niet altijd even genuanceerd en vol emoties waren, komt duidelijk naar voren dat hier de vinger op een serieus probleem is gelegd: voor nu en vooral voor de toekomst. De oplossing vanuit de commentaren die veelal werd gegeven is een beter loon voor de vakmensen die het werk uitvoeren. Maar ook minder regels, meer investeren in jongeren en opleidingen om het werk weer aantrekkelijk te maken. Stuk voor stuk goede punten, waarvan ik denk dat niemand daar op tegen kan zijn. Echter is er wel een maar, daar waar het gaat om minder regels. Het is belangrijk om te benoemen om welke regels het hier dan gaat. FYSIEKE BELASTING Eén van de regels die nogal eens kritiek krijgt is het tegengaan van fysieke belasting. Hiervan vindt menigeen dat dit een inbreuk en inperking is op hun vrijheid om het werk zelf te kunnen invullen en uitvoeren. Gelijktijdig krijgen de handhavers, de inspecteurs van de arbeidsinspectie die controleren of er gewerkt wordt volgens de wet, er flink van langs van de personen. Hebben wij hier te maken met een cultuurfenomeen binnen de sector van straatmakers? De cultuur onder straatmakers staat bekend als direct, hard, rauw en mannelijk. Dit is geen toeval, maar een direct gevolg van de werkomstandigheden en de sociale structuur van het beroep. Straatmaker is een zwaar beroep. Men werkt altijd buiten, zit veel op de knieën en tilt kilo’s aan materiaal. Fysiek zwaar werk en om dit vol te houden is een fysieke en mentale hardheid vereist. Het tonen van zwakte of klagen over pijn past niet in die dynamiek. Daarnaast kennen we een traditionele hiërarchie tussen de stratenmaker en de opperman. Deze structuur is gebaseerd op dominantie, tempo en elkaar blindelings kunnen vertrouwen. PRACHTIG BEROEP Als psycholoog van de kouwe grond vermoed ik dat deze ‘macho’ cultuur, naast het fysiek zware werk, er mede de oorzaak van is dat het ambacht van straatmaker bij de jeugd niet direct naar boven komt om zich daar in te verdiepen, laat staan zich daarvoor op te leiden. Jammer, want straatmaker is een prachtig beroep en zou door de maatschappij meer gewaardeerd mogen worden. Jaarlijks wordt er in Nederland circa 38 miljoen m² aan elementenverharding verwerkt, zowel nieuw als bestaand. Willen wij kunnen blijven voldoen aan die opgave, dan hebben wij vakmensen keihard nodig. Straatmakers die dit werk met behulp van machines en/of hulpmiddelen uitvoeren om de fysieke belasting te beperken. Met alleen meer loon, verbeterde werkomstandigheden en meer investeren in opleidingen gaan we het niet redden. Er zal ook gekeken moeten worden naar de bestaande cultuur en hoe die aangepast kan gaan worden. Daarmee zorgen we ervoor dat de huidige generatie Z, die meer uitgaat van gelijkwaardigheid boven senioriteit, zich meer gaat openstellen voor de beroepskeuze straatmaker. Een verantwoordelijkheid voor de gehele keten om nu hiervoor de handschoen op te pakken en ervoor te zorgen dat het ambacht blijft behouden. Het zou toch zonde zijn als we straks de straatmaker moeten toevoegen aan het lijstje van verloren gegane traditionele ambachten. Theo Noorlander Operationeel directeur STRAATWERK Nederland Theo geeft in iedere uitgave van GWWTotaal zijn visie op de bestratingsbranche. Prachtig beroep onder druk COLUMN STRAATWERK Circulaire mantelbuizen zijn technisch en uitvoerend een volwaardig alternatief voor fossiele PE buizen. Dat blijkt uit de Impactrapportage 2025 van Tubefinder B.V., leverancier van PE-buizen. Het gaat om circulaire HDPE mantelbuizen, geproduceerd met gerecyclede grondstoffen uit Europa. “De vraag is niet meer of circulaire infrastructuur werkt, maar waarom we nog fossiele buizen zouden toepassen”, zegt Gerben Borger, directeur Tubefinder. De circulaire HDPE mantelbuis is namelijk technisch gelijkwaardig aan fossiele PE buizen en levert aantoonbare milieuwinst op. In Nederlandse energie infraprojecten is inmiddels meer dan 500 kilometer circulaire HDPE mantelbuis toegepast, geproduceerd met gerecyclede grondstoffen uit Europa. Dat resulteerde in een besparing van 3.200 ton CO2 en 37 miljoen liter water. Deze besparing is onderbouwd met onafhankelijke Life Cycle Assessments (LCA’s) en Environmental Product Declarations (EPD’s). De mantelbuizen, geleverd onder de naam Circulartube KiwaGreen, zijn sinds december 2022 gecertificeerd met het KiwaGreen keurmerk en direct toepasbaar binnen bestaande ontwerpen en uitvoeringsmethodes. BEWEZEN UITVOERBAAR IN DE PRAKTIJK De Impactrapportage 2025 beschrijft vijf doorgerekende energie infraprojecten waarin de circulaire buis is toegepast onder uiteenlopende omstandigheden, waaronder gestuurde boringen, netverzwaringen en werkzaamheden in natuurgevoelig gebied. In alle gevallen is de buis verwerkt zonder aanpassingen in aanlegmethoden of materieel. Daarnaast bevat het rapport interviews met betrokken partijen uit de keten, waarin zij hun rol en praktijkervaring met de toepassing van Circulartube toelichten. Sinds de certificering leverde Tubefinder de buizen aan 24 aannemers die werkzaam zijn voor de netwerken van Enexis, Liander en Stedin. Alle projecten zijn volledig doorgerekend en toegelicht in het rapport. RELEVANTIE VOOR AANBESTEDINGEN Dankzij de combinatie van EPD’s, LCA onderbouwing en KiwaGreen certificering is Circulartube inzetbaar in aanbestedingen met duurzaamheidseisen en EMVI criteria. Aannemers kunnen de circulaire buis toepassen zonder extra uitvoeringsrisico, terwijl opdrachtgevers aantoonbaar sturen op CO2-reductie en bredere milieuprestaties. Erik Hoeksema, manager duurzaamheid bij BAM: “Voor ons is het belangrijk dat duurzaamheidsclaims objectief zijn vastgelegd. Met EPD’s en certificering is dat hier goed geborgd.” BETEKENIS VAN OPSCHALING De Impactrapportage 2025 beschrijft uitsluitend de gerealiseerde toepassing van circulaire mantelbuizen tot en met 2025. Ter illustratie van de mogelijke orde van grootte: bij grootschalige toepassing van circulaire HDPE mantelbuizen binnen de Nederlandse energie infrastructuur kan het verschil in milieubelasting tussen gerecycled en virgin HDPE oplopen tot circa 1,8 miljard liter water en 150 miljoen kg CO2 per jaar. Dit is vergelijkbaar met het jaarlijkse waterverbruik van circa 42.000 Nederlanders en de jaarlijkse uitstoot van ruim 20.000 Nederlanders. Deze inschatting is gebaseerd op algemene materiaaldata en betreft geen projectspecifieke of doorgerekende scenario’s. De cijfers maken geen onderdeel uit van de Impactrapportage 2025, die zich richt op de concreet gerealiseerde effecten. Daarmee laat het rapport zien dat circulaire mantelbuizen binnen bestaande energie infraprojecten technisch toepasbaar zijn en aantoonbare milieu effecten hebben. Het Impactrapport is aan te vragen via www. tubefinder.nl. Je ziet bovenin bij de keuzemogelijkheden al ‘Impact Rapport’ staan. Gebruik van Circulartube tijdens project CONO Kaasmakers. Waste sortering voor grondstof van de circulaire mantelbuis. Gebruik van Circulartube in de praktijk.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=