PLATFORM VOOR GROND-, WEG- EN WATERBOUW 16 Cumela en Vakgroep BodemBewust slaan handen ineen Vakgroep BodemBewust gaat verder onder de vlag van Cumela en wordt onderdeel van de Cumela-sectie Grondverzet en Cultuurtechniek. Daarmee wordt de inzet voor grondbanken en hoogwaardig hergebruik van grond en bagger versterkt. Op 25 september 2026 is in Nijkerk de samenwerkingsbijeenkomst gehouden. GWWTotaal ging in gesprek met Gerben Zijlstra, secretaris van zowel de sectie als de vakgroep bij Cumela: voor welke uitdagingen staan de landelijke grondbanken en grondverwerkers? TEKST: ING. FRANK DE GROOT Landelijk komen er steeds meer uitdagingen op Nederland af rondom duurzaam hergebruik van grond, baggerspecie en bouwstoffen. Gerben Zijlstra, secretaris van de nieuwe vakgroep, over de huidige situatie: “De wet- en regelgeving komt steeds verder van de praktijk af te staan. Hierdoor neemt de uitvoerbaarheid van hergebruik aanzienlijk af. Dit heeft als gevolg dat het algemeen imago van hergebruik verslechterd en landelijke doelstellingen aangaande duurzaamheid en circulariteit niet kunnen worden gerealiseerd.” Wat ook niet helpt, is dat bij een aantal projecten de afgelopen jaren problemen zijn opgetreden met toegepast hergebruiksmateriaal, zoals staalslakken, thermisch gereinigde grond en granuliet. Gerben: “Deze casussen schetsen een negatief beeld van de hele markt, terwijl enorm veel projecten ook juist heel goed gaan. Daardoor zien wij veel terughoudendheid vanuit lokale overheden om hergebruik van grond en bagger in welke vorm dan ook mogelijk te maken. Door deze beeldvorming is onze ervaring dat nu snel gekozen wordt voor de veilige weg door voor gebruik van primair gewonnen materiaal in plaats van circulair hergebruik te kiezen. Maar dan worden de gevolgen en risico’s om niet voor hergebruik te kiezen dus niet afgewogen.” PROBLEMATIEK Volgens Gerben leidt de complexe regelgeving tot kennisgebrek bij zowel ondernemers als toezichthouders en bevoegd gezag. Een voorbeeld hiervan is de informatieplicht voor graven. “Indien je meer dan 25 m3 ontgraaft ben je wettelijk verplicht dit minstens zeven kalenderdagen voor aanvang bij het bevoegd gezag te melden. In de praktijk zien we slechts circa 10.000 meldingen per jaar tegenover ongeveer één miljoen KLIC-meldingen! Uiteraard zullen er binnen grotere projecten meerdere KLIC-meldingen zijn, maar de discrepantie is zo groot dat we mogen aannemen dat veel informatieplichtige graafwerkzaamheden niet worden gemeld. Oorzaak is hoogst waarschijnlijk gebrek aan kennis, onduidelijkheden over de verantwoordelijkheden in de keten of het willen ontwijken van complexe procedures omdat het nut van dergelijke regels niet duidelijk is voor de markt.” Een ander voorbeeld is volgens Gerben grond toepassen met kwaliteitsklasse Wonen of Industrie: “Die is prima toepasbaar in diverse bouwwerken, in plaats van schoon zand. Dat vermindert de afhankelijkheid van primair zand. Lokaal hergebruik is verder economisch en ecologisch het meest voordelig; transport van grond is kostbaar. Denk ook aan grote projecten, zoals Ruimte voor de Rivier, waar veel grond vrijkomt die vanwege regelgeving vaak niet kan worden gebruikt voor dijkverzwaringen. Terwijl daarvoor juist veel nieuwe, schone grond van ver weg wordt aangevoerd. Door dit soort projecten af te stemmen kun je veel kosten besparen.” Ook constateert Gerben overmatige voorzichtigheid: “Terreinen met Klasse Industrie, krijgen toch schone grond aangeleverd, terwijl grond met Klasse Wonen of Industrie prima toepasbaar zou zijn. Ook zien we een groeiend overschot aan licht verontreinigde grond, doordat de toepassingsmogelijkheden steeds verder worden beperkt. Denk aan grootschalige bodemtoepassingen. Feitelijk verzanden alle goede initiatieven in vergunningstrajecten of complexe regelgeving. En dan hebben we ook nog te maken met de Kaderrichtlijn Water die extra eisen stelt aan grondverzet, baggeren en dijkprojecten. De EU-landen hebben namelijk afgesproken dat de waterkwaliteit uiterlijk in 2027 volledig aan de normen moet voldoen.” WAT IS EEN GRONDBANK? Een grondbank is een al of niet commerciële organisatie die meer dan één partij ingezamelde of afgegeven grond of baggerspecie opslaat, keurt en weer afstaat. Gecertificeerde grondbanken mogen grondstromen van gelijke kwaliteit samenvoegen in partijen Grondbank Nieuwegein. Foto: Grondbalans bv. Grondbank Almere. Foto: Grondbalans BV.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=