PLATFORM VOOR GROND-, WEG- EN WATERBOUW 24 Nederland klaar voor de toekomst: niet lullen maar poetsen (I) TWEE ARTIKELEN In dit artikel wordt de haalbaarheidsstudie ‘De Noordzeewering, Nederland veilig met nieuwe kansen voor nu en later’ op hoofdlijnen beschreven. Ook is er aandacht voor de noodzakelijke integrale afwegingen om tot politiek-bestuurlijke beslissingen te kunnen komen en worden de korte en middellange termijn kansen besproken. In een tweede artikel wordt ingegaan op de aanleg van de Noordzeewering, de effecten op de ecologie, verzilting, droogte, visserij en recreatie, de kosten en financiële dekking en de versterking van de economie. Ons land staat nu en in de toekomst voor grote maatschappelijke, economische en ecologische uitdagingen. In twee artikelen wordt voor veel van deze uitdagingen een integrale oplossing gegeven, zoals het creëren van een gebied van 8.000 km2 aan extra ruimte voor woningbouw (tot 3 miljoen woningen voor 6 miljoen mensen) en energie- en zoet- en drinkwatervoorzieningen. Maar ook het tegengaan van verzilting en droogte, de ontwikkeling van nieuwe natuur en niet in de laatste plaats waterveiligheid en waterberging. TEKST: ING. J.L. (HANS) VAN DE VELDE Om ons land tegen de te verwachten zeespiegelstijging van 5 meter of meer te beschermen, is dit gebied op lange termijn omsloten door de Noordzeewering, op 22 km uit de huidige kust. West- en Noord-Nederland krijgen een nieuwe uitdagende kuststrook met tal van kansen, ook voor natuur, recreatie en toerisme. Dit alles ook omdat Nederland in 2070 nagenoeg 21 miljoen mensen heeft. De huidige kustlijn wordt met deze wering met 160 km verkort. De vervanging van alle bijzondere hoofdwaterkeringen (zoals de Maeslantkering, de Oosterschelde stormvloedkering, de Afsluitdijk en het sluizen-gemalen complex te IJmuiden), continue kustsuppleties en 370 km aan dijkversterkingen in het Benedenrivierengebied zijn niet meer nodig, Verder wordt een halt toegeroepen aan de verzilting van ons land en komen waterreservoirs beschikbaar, ook voor droogte bestrijding. Dit alles heeft grote kostenvoordelen. Nederland is dan veilig en leefbaar. Grote uitdagingen, die elk beleidsterrein van de overheid beslaan. Het wordt namelijk op lange termijn ‘pompen of verzuipen’, ook voor de bestaande natuur. Dit vergt complexe en dure, doch logische politiek-bestuurlijke beslissingen, waarbij niet alleen gekeken moet worden door de waterstaatkundige bril. Een kapitaalsinvestering van € 365 miljard voor de Noordzeewering is financierbaar met het instellen van het ‘Fonds Toekomstige Waterveiligheid’. Met bewezen technieken uitvoerbaar en met grote potentie voor economische groei. Een economische (impact) analyse zal noodzakelijk zijn, óók voor de waardering van de kansen. Een oplossing de Deltawerken overstijgend en om trots op te zijn, waardoor Nederland als waterbouwland weer prominent op de wereldkaart staat. Omdenken en ‘Niet lullen maar poetsen’ zijn nodig. HET PLAN OP HOOFDLIJNEN Begin dit jaar is het vorige en huidige kabinet een haalbaarheidsstudie ‘De Noordzeewering, Nederland veilig met nieuwe kansen voor nu en later’ (zie https://aplusadviesbureauhansvandevelde.nl/) aangeboden, dat een integrale oplossing met bewezen technieken beschrijft voor, op hoofdlijnen: • Het borgen van de waterveiligheid van ons land voor de komende drie eeuwen, door op ongeveer 22 km uit de huidige kuststrook de Noordzeewering rond West- en Noord-Nederland aan te leggen. Dit, omdat door klimaatverandering de zeespiegel zal stijgen tot wel (mondiaal gezien) 5 meter of meer. Het in West-Nederland geïnvesteerd vermogen wordt met de Noordzeewering zeker gesteld, zelfs versterkt. Continue dijkverhogingen, het aanpassen of vervangen van onze bijzondere hoofdwaterkeringen en kustsuppleties om de Waterwolf te weerstaan, zullen niet meer nodig zijn. • Het hoofd bieden aan vele maatschappelijke, economische en ecologische uitdagingen waar ons land nu voor staat. Uitdagingen niet alleen op de gebieden van waterveiligheid en waterbeheer, maar ook op bijvoorbeeld op de gebieden van woningbouw, energie, verzilting, droogte, natuur en beschikbaarheid van zoet- en drinkwater. Tussen de Noordzeewering en de huidige kuststrook ontstaat namelijk een areaal van 8.000 km2. Deze extra ruimte biedt veel kansen voor ons land, om leefbaar te blijven. Bouw van woningen en infrastructuur kan worden verzilverd door inpolderingen, zoals dat 100 jaar geleden ook werd gedaan in de Zuiderzee, na aanleg van de Afsluitdijk. Deze uitdagingen worden in de nabije toekomst alleen maar groter doordat de Nederlandse bevolking in 2070 (en dat is al snel) zal zijn gegroeid tot nagenoeg 21 miljoen mensen[1]: 3 miljoen meer dan nu. Het lukt Nederland bijvoorbeeld nu al niet om binnen tien jaar één miljoen woningen voor de huidige bevolking te bouwen. De extra ruimte van 8.000 km2 kan als volgt worden verdeeld: 1. 600 km2 geschikt voor woningbouw en bedrijfshuisvestingen. Plaatselijk met een metropool-achtige omgeving (zie als voorbeeld afbeeldingen 1 en 2), wat Nederland niet zal misstaan. 2. 7.400 km2 geschikt voor waterberging van het rivierwater vanuit het achterland. Immers, door klimaatverandering zal het totale rivierdebiet bij een gesloten Noordzeewering moeten worden geborgen. Maar ook voor nieuwe natuur, de aanleg van zoet- en drinkwaterreservoirs, valmeren voor energiewinning en het tegengaan van droogte en verzilting. Een mogelijke eindsituatie voor over pakweg 100 - 200 jaar is gegeven in afbeelding 6. INTEGRALE AFWEGING In voornoemde studie is aangegeven, dat alle reële denkrichtingen om de waterveiligheid voor Nederland te borgen op hun merites dienen te worden onderzocht. Dit inclusief de kansen die elke richting voor de andere beleidsdoelen van de Overheid in zich heeft. Met als resultaat voor elke richting de geduide kansen, inclusief de maatschappelijk gezien positieve en negatieve consequenties, een kostenbegroting met financiële dekking en de potentie voor economische groei. Hierbij is een economische (impact)analyse noodzakelijk, inclusief de met elke denkrichting samenhangende kansen. Dit allesomvattend onderzoek uit te voeren in de komende tien jaar. Dit is dan inclusief onder andere het volledig in kaart brengen van de Noordzee en Waddenzee, geotechnisch, seismologisch/ geofysisch, hydrologisch, bathymetrisch, morfologisch en ecologisch onderzoek. Dit alles op niveau voor een ‘feasibility study’, en onderzoek naar de beschikbaarheid van bouwmateriaal, regelgeving en aangegane verplichtingen c.q. contracten tussen de Overheid en marktpartijen, zowel ter plaatse van de Noord- als de Waddenzee. Het onderzoek uitvoeren in samenwerking met (non-) profit- en milieuorganisaties, bij voorkeur via business cases, met economische (impact) analyse. Hierna kunnen alle oplossingen met elkaar worden vergeleken en kunnen politiek-bestuurlijke keuzes worden gemaakt om de meest opportune oplossing(en) verder uit te werken. Zo zullen bijvoorbeeld ook keuzes moeten worden gemaakt over het al dan niet behouden van de Waddenzee en de Waddeneilanden, de ontwikkeling van nieuwe natuur en het al dan niet afsluiten van de Westerschelde. Overleg met de buurlanden zal nodig zijn, met het oog op de Antwerpse haven en hun maatregelen voor waterveiligheid. Gaande dit proces zal meer kennis worden verkregen over de zeespiegelstijging en de effecten van het veranderen van de warme golfstroom op ons klimaat (wordt het warmer of juist kouder?). Het wordt op lange termijn namelijk ‘pompen of verzuipen’, ook voor de bestaande natuur[2]. Zo de tijd rijp is, kan Afbeelding 1. Tussen de nieuwe Noordzeewering en de huidige kuststrook ontstaat een areaal van 8.000 km2. Daarvan is 600 km2 geschikt voor woningbouw en bedrijfshuisvestingen. Plaatselijk met een metropool-achtige omgeving, zoals hier in Dubai. Foto: WorldpaperAccess. Afbeelding 2. Singapore: toekomstbeeld voor Nederland? Foto: Travel Insider.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=